فصل سوم
3- بررسی حلال های مختلف مورد استفاده در صنعت25
3-1- مهمترین پارامترها در انتخاب حلال مناسب25
3-1-1-میزان جذب25
3-1-2-سرعت جذب25
3-1-3-انرژی مورد نیاز جهت احیاء26
3-1-4-میزان تخریب26
3-1-5-ویسکوزیته حلال26
3-1-6-خوردگی حلال26
3-1-7-فراریت27
3-1-8-قیمت حلال27
3-1-9-ایجاد رسوب27
3-1-10-دمای جوش و فشار بخار27
3-1-11-جرم مولکولی27
عنوان صفحه
3-2-بررسی معایب و مزایای حلال های مورد استفاده در صنعت28
3-2-1-مونواتانول آمین29
3-2-2-دی اتانول آمین30
3-2-3-تری اتانول آمین30
3-2-4-دی گلایکول آمین31
3-2-5-متیل دی اتانول آمین31
3-2-6-دی ایزوپروپانول آمین32
فصل چهارم
4- مروری بر تحقیقات گذشته34
فصل پنجم
5-انتخاب حلال38
5-1-محلول38
5-2-حلالیت گاز مایع38
فصل ششم
6- دستگاه و روش انجام آزمایش42
6-1-دستگاه اندازه گیری حلالیت حلال42
6-1-1-راکتور یک لیتری42
6-1-2-سنسور فشار43
6-1-3-ذخیره ساز اطلاعات44
عنوان صفحه
6-1-4-روش انجام آزمایش47
6-1-5-محاسبات انجام شده جهت اندازه گیری ظرفیت تعادلی حلال48
6-2-برج جذب بستر سیال50
6-2-1-اندازه گیری افت فشار برج52
6-2-2- پکینگ52
6-2-3-اندازه گیری راندمان جذب در برج53
6-2-4-سنسور دی اکسیدکربن54
فصل هفتم
7- نتایج و بحث56
7-1-صحت عملکرد سیستم و روش انجام آزمایش56
7-2-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی پتاسیم کربنات با اسید بوریک57
7-3-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی پتاسیم کربنات با پپرازین اتیل آمین59
7-4-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی مونو اتانول آمین با پپرازین اتیل آمین61
7-5-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی مونو اتانول آمین با تترا اتیلن پنتا آمین63
7-6-حلالیت دی اکسیدکربن درمحلول ترکیبی پپرازین اتیل آمین با تترا اتیلن پنتا آمین65
7-7-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی پتاسیم کربنات با تترا اتیلن پنتا آمین67
7-8-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی تری سدیم فسفات و پپرازین اتیل آمین68
7-9-حلالیت دی اکسیدکربن درمحلول ترکیبی تری سدیم فسفات و تترا اتیلن پنتا آمین69
7-10-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی تری سدیم فسفات و اسید بوریک70
7-11-حلالیت دی اکسیدکربن در محلول ترکیبی تری سدیم فسفات و مونو اتانول آمین71
7-12- افت فشار در برج جذب بستر سیال72
7-12-1-تاثیر دبی مایع بر افت فشار برج72
عنوان صفحه
7-12-2-تاثیر قطر پکینگ بر افت فشار برج74
7-12-3-تاثیر ارتفاع بستر ثابت پرکن ها بر افت فشار برج75
7-13-راندمان جذب دی اکسیدکربن در برج جذب بستر سیال76
7-13-1-راندمان جذب دی اکسیدکربن در برج توسط محلول ترکیبی پتاسیم کربنات با اسید بوریک76
7-13-2-راندمان جذب دی اکسیدکربن در برج توسط محلول ترکیبی تری سدیم فسفات با اسید بوریک78
7-13-3-راندمان جذب دی اکسیدکربن در برج توسط محلول ترکیبی تری سدیم فسفات با مونو اتانول آمین79
7-13-4-مقایسه راندمان و ظرفیت جذب حلال های انتخاب شده80
7-14-نتیجه گیری82
7-15-پیشنهادات83
فهرست منابع و مراجع84
فهرست جدول ها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عنوان صفحه
جدول2-1-مقایسه خواص فیزیکی حلال های مختلف16
جدول 3-1 مقایسه حلال های شیمیایی جهت جذب دی اکسیدکربن32
جدول6-1-مشخصات سنسور الکتریکی فشار44
جدول6-2-مشخصات ذخیره ساز USB-471846
جدول6-3-مشخصات سنسور دی اکسیدکربنTesto 53554
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل2-1-واحد شیرین سازی گاز ترش18
شکل6-1-شماتیک سیستم جذب گاز43
شکل6-2-شماتیک سنسور الکترونیکی فشار45
شکل6-3-شماتیک ذخیره ساز47
شکل6-4-شماتیک سیستم تعادلی49
شکل6-5- شماتیک برج جذب بستر متحرک51
شکل6-6-شماتیک مانومتر52
شکل6-7-شماتیک پکینگ با قطرهای مختلف53
شکل6-8-شماتیک سنسور دی اکسیدکربن54
شکل7-1- ظرفیت جذب دی اکسیدکربن در محلول 5/2 مولار مونواتانول آمین در دمای 40 درجه سانتیگراد56
شکل7-2 الف، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف اسید بوریک به غلظت کلی محلول در دمای 30 درجه سانتیگراد57
شکل7-2 ب، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف اسید بوریک به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد58
عنوان صفحه
شکل7-2 ج، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف اسید بوریک به غلظت کلی محلول در دمای 50 درجه سانتیگراد58
شکل7-3 الف، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 30 درجه سانتیگراد59
شکل7-3 ب، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد60
شکل7-3 ج، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 50 درجه سانتیگراد60
شکل7-4الف، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 30 درجه سانتیگراد61
شکل7-4 ب، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد62
شکل7-4 ج، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 50 درجه سانتیگراد62
شکل7-5 الف، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 30 درجه سانتیگراد63
شکل7-5 ب، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد64
شکل7-5 ج، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 50 درجه سانتیگراد64
شکل7-6 الف، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 30 درجه سانتیگراد65
شکل7-6 ب، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد66
عنوان صفحه
شکل7-6 ج، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 50 درجه سانتیگراد66
شکل7-7، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد67
شکل7-8، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف پپرازین اتیل آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد68
شکل7-9، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف تترا اتیلن پنتا آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد69
شکل7-10، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف اسید بوریک به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد70
شکل7-11، ظرفیت تعادلی حلال ترکیبی در نسبت های مولی مختلف مونو اتانول آمین به غلظت کلی محلول در دمای 40 درجه سانتیگراد71
شکل7-12-شماتیک برج جذب بستر سیال72
شکل7-13-تغییرات افت فشار بستر نسبت به سرعت گاز در دبی های مختلف مایع برای ارتفاع بستر ثابت 20 سانتیمتر و پکینگ با قطر 5/1 سانتیمتر73
شکل7-14-تغییرات افت فشار بستر نسبت به سرعت گاز در قطرهای مختلف پکینگ برای ارتفاع بستر ثابت 20 سانتیمتر و دبی مایع 10 لیتر بر دقیقه74
شکل7-15-تغییرات افت فشار بستر نسبت به سرعت گاز در ارتفاع های مختلف پرکن های داخل برج برای توپ های با قطر 1.5 سانتیمتر و دبی مایع 10 لیتر بر دقیقه75
شکل7-16-تغییرات راندمان جذب نسبت به سرعت گاز در دبی های مختلف مایع77
شکل7-17-تغییرات راندمان جذب نسبت به ارتفاع بستر ثابت پرکن ها در قطرهای مختلف پرکن77
شکل7-18-تغییرات راندمان جذب نسبت به سرعت گاز در دبی های مختلف مایع78
عنوان صفحه
شکل7-19-تغییرات راندمان جذب نسبت به ارتفاع بستر ثابت پرکن ها در قطرهای مختلف پرکن79
شکل7-20-تغییرات راندمان جذب نسبت به سرعت گاز در دبی های مختلف مایع79
شکل7-21-تغییرات راندمان جذب نسبت به ارتفاع بستر ثابت پرکن ها در قطرهای مختلف پرکن80
شکل7-22-مقایسه ظرفیت جذب حلال های مختلف در جزء مولی های بهینه81
شکل7-23-مقایسه راندمان جذب حلال های مختلف در جزء مولی های بهینه81
فهرست نشانه های اختصاری
MEA : مونو اتانول آمین
PC : پتاسیم کربنات
PZEA : پپرازین اتیل آمین
TEPA : تترا اتیلن پنتا آمین
AB : اسید بوریک
TSP : تری سدیم فسفات
DEA : دی اتانول آمین
TEA : تری اتانول آمین
MDEA : متیل دی اتانول آمین
DGA : دی گلایکول آمین
DIPA : دی ایزو پروپانول آمین
فصل اول
1-مقدمه
مهمترین مسئله ای که امروزه توجه بسیاری از دانشمندان را به خود جلب کرده است گرم شدن زمین در اثر گازهای گلخانه ای است که این مسئله جهان را در آستانه یک فاجعه بزرگ انسانی و زیست محیطی قرار داده و دانشمندان عامل اصلی آن را انتشار گازهای دی اکسیدکربن ناشی از سوخت های فسیلی و معدنی کشورهای صنعتی میدانند. در جو زمین چندین گاز وجود دارد که نقش شیشه را در یک گلخانه دارند. که نسبت به نورمرئی خورشید شفاف هستند و اجازه میدهند تا این نور به زمین برسد، اما نور زیر قرمزی که به طرف خارج از زمین نشر مییابد، توسط این گازها به تله افتاده و تبدیل به گرما میشود.
گازهای گلخانه ای ترکیبات گازی اتمسفر هستند که در پدیده اثر گلخانهای مشارکت میکنند. تجزیه و تحلیل هوای فسیل شده در میان لایه های یخ به ما اجازه میدهد که شرایط آب و هوائی کره زمین را تا 420 هزار سال قبل مطالعه و بررسی نمائیم. در حالیکه تراکم گاز کربنیک موجود در فضای زمین در دوران پیش صنعتی، تقریباً ثابت بوده از سالهای 1850یعنی هنگام شروع دوران صنعتی به میزان 30در صد افزایش یافته است. از آغاز انقلاب صنعتی به بعد در حدود 280 میلیارد تن کربن به جو زمین اضافه شده و برای کاهش آن به نصف حدود 50 سال زمان لازم است. در حال حاضر سالانه 27 میلیارد تن گاز دی اکسیدکربن در جهان تولید میشود که با ادامه روند فعلی در سال 2050 مقدار آن به 90 میلیارد تن در سال خواهد رسید. این در حالی است کره زمین توان جذب بیش از 12 میلیارد تن را ندارد]1[.
بیانیه نشست دانشمندان زمین هشدار داد زمین 4 درجه و در حالت وخیم تر 4/6 درجه گرمتر شده و تا سال 2080 میلادی سه میلیارد و دویست میلیون نفر دچار کم آبی و 600 میلیون نفر از قحطی رنج خواهند برد. مطالعات نشان می دهد کشورهای فقیر به ازای هر نفر سالانه یک تن و کشورهای صنعتی 22 تن گاز دی اکسیدکربن وارد جو زمین می کنند این درحالی است که اقیانوس ها، دریاها و جنگلها قدرت جذب حدود نیمی از گازهای تولید شده توسط انسان ها را دارند و بقیه در جو زمین باقی می ماند. جو زمین از مجموعهای گاز تشکیل شده که نسبت های آنها بسیار حساس و ظریف است.
این مخلوط ظریف ادامه حیات را بر روی زمین ممکن ساخته است. همزمان با شروع انقلاب صنعتی در اروپا و تکامل تمدن بشری به تدریج تعادل این مخلوط ظریف یا گازهای موجود در طبیعت بهم خورده و اکنون به یک معضل بزرگ جهانی تبدیل شده است. این مسئله بیشتر ناشی از بکارگیری سوخت های فسیلی و معدنی در کارخانه ها و وسایل حمل و نقل می باشد. انتشار دود ناشی از آنها باعث محبوس شدن گرما و افزایش درجه حرارت جو زمین توسط پدیده ای به نام اثر گلخانه ای می شود که بر اساس آخرین نظریه سازمان ملل 90 درصد بروز این مسئله ساخته و پرداخته خود بشر میباشد. این مسئله علاوه بر افزایش درجه حرارت، آلودگی آب و هوا و مسائل زیست محیطی را نیز به همراه دارد. مهمتر از همه ایجاد شکاف لایه ازون در اثر پدیده مذکور است. این لایه از ورود اشعه خطرناکی همچون اشعه ماورا بنفش خورشید به جو زمین جلوگیری میکند. تعدادی از گازهای گلخانهای به طور طبیعی در اتمسفر وجود دارند، در حالیکه بقیه گازها از فعالیت انسانی حاصل میشوند. برخی از دانشمندان معتقدند که با افزایش کارخانه ها و فعالیت های صنعتی و استفاده بیش از حد از سوخت های فسیلی، افزایش استفاده از وسایل نقلیه، از بین رفتن جنگل ها و مراتع میزان گازهای گلخانه ای چون دی اکسیدکربن افرایش یافته است که این امر میتواند موجب گرم شدن زمین شود]1[.
1-1-تاریخچه انتشار دی اکسیدکربن
اولین اندازه گیری دقیق و قابل اطمینان از تراکم جوی دی اکسیدکربن در سال 1957 و بوسیله کیلینگ در هاوایی انجام شد. اندازه گیری های مشابه نشان داد که تراکم جوی دی اکسیدکربن در شروع قرن نوزدهم در حدودppm 280 بوده است. این میزان معمولا به صورت مبنایی برای مقایسه سطح امروزی مورد استفاده قرار می گیرد. بر این اساس میزان تراکم دی اکسیدکربن در سال 1990 برابر ppm 355 بوده است که بیش از 25 درصد افزایش را نسبت به سطح تراکم پیش از انقلاب صنعتی نشان میدهد. محاسبات حاکی از آنست که حجم فعلی دی اکسیدکربن در جو حدود ppm 365 میباشد و احتمالا تا پایان قرن بیست و یکم بهppm 400 خواهد رسید. در صورت افزایش به همین منوال حدود سال های 2040 غلظت دی اکسیدکربن به دو برابر مقدار فعلی خواهد رسید و در نتیجه درجه حرارت کره زمین به طور متوسط دو درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت]2[.
1-2-اثرات زیست محیطی دی اکسیدکربن
دانشمندان بر این باورند که اگر روند تولید گازهای گلخانه ای همچنان رو به افزایش باشد در آن صورت آهنگ پدیده ی گرمایش زمین سریع تر خواهد شد و طی پنجاه سال آینده این افزایش دما به 3 الی 5 درجه سانتیگراد خواهد رسید. حتی اگر ما از همین امروز تولید گازهای گلخانه ای را متوقف کنیم، این افزایش دما طی بیست سال آینده به یک درجه سانتیگراد خواهد رسید. هرچند این مقدار افزایش دما چندان زیاد به نظر نمی رسد، اما در عوض می تواند موجب تغییرات شدید در وضعیت پدیده های جوی و میزان بارندگی ها شود و تاثیرات ویرانگر بر جای بگذارد.
در شرایط فعلی سهم سرانه تولید این گاز در آمریکا 22 ،آلمان 10 و آفریقا یک تن بوده و کشور آمریکا سهم بسزایی در تولید گازهای خطرناک گلخانه ای، آلودگی هوا و گرم شدن زمین دارد به طوریکه تنها گاز دی اکسیدکربن تولید شده توسط این کشور سالانه حدود 6 میلیارد تن و آلمان و اسپانیا به ترتیب 878 و 15 میلیون تن می باشد]3[.
مطالعات نشان می دهد که دی اکسیدکربن حدود % 75-80 گازهای گلخانه ای در ایران را شامل می شود. براساس گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی، جایگاه ایران در میان کشورهای جهان از نظر میزان انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از احتراق سوخت، از رتبه 13 در 2 سال قبل از این گزارش به رتبه دهم ارتقا یافته است و اکنون ایران با انتشار سالانه بیش از 600 میلیون تن گاز گلخانه‌ای در میان کشورهای در حال توسعه در جایگاه چهارم قرار دارد. در طول عصر یخبندان گذشته غلظت گاز کربنیک در اتمسفر ppm 180 بوده که باعث یخبندان کره زمین شده است. بعد از عقب نشینی یخها و قبل از عصر جدید میزان آن براحتی به ppm 280 رسیده است. در یک و نیم قرن گذشته ما مقدار آنرا بهppm 381 رسانده و شاهد اثرات آن هستیم. 19 سال از 20 سال گرمترین سالهای کره زمین، از سال 1980 به بعد بوده است. بطور تقریب، نصف کربن اضافی تولید شده در آب اقیانوس ها زندانی و یا حل میگردد یا اینکه جذب درختان و گیاهان میشود، اما نصف دیگر هر ساله بر تراکم موجود کربن در جو زمین افزوده میشود]1[.
دانشمندان اقلیم شناس پیش بینی میکنند، در صورتیکه نحوه زندگی خود را تغییر ندهیم و مدل مصرفی خود را کماکان حفظ نمائیم، طی دویست سال آینده تراکم گاز کربنیک در جو زمین دو برابر خواهد شد. دو برابر شدن تراکم این گاز در جو زمین میتواند بطور متوسط گرمای کلی کره زمین را بین حداقل 2 تا حداکثر 5 درجه سانتیگراد افزایش دهد. گرمایش زمین به میزان چند درجه میتواند فاجعه های بزرگی را در محیط زیست ببار آورد.
در صورتیکه از هم اکنون اقدام نکنیم، در سال 2100، سطح اقیانوسها بیش از 30 سانتیمتر افزایش یافته واین امر باعث تخریب محیط زندگانی صدها میلیون انسان میشود که در حاشیه دریاها و اقیانوسها زندگی میکنند. جزایر بسیاری در اقیانوس هند و آرام به زیر آب رفته و ناپدید میشوند. همچنین ممکن است که کوه های بزرگ یخ بیش از صدها کیلومتر مکعب از قاره های یخ زده قطب شمال و جنوب جدا گردند. این کوه های عظیم یخی میتوانند افزایش چندین متری سطح آبهای اقیانوسها را موجب شده و نقشه زمین را بطور کلی تغییر دهند.
با گرمایش زمین، توزیع جغرافیایی باران نیز تغییر کرده و این امر موجب آسیب پذیری سیستمهای کشاورزی، خصوصا در کشورهای جنوب میگردد. در این حالت، امنیت سیستم تولید خوراک و مواد غذایی دچار وقفه شده، امراضی همچون مالاریا، تب زرد و وبا بیش از پیش مناطق گرم شده را تهدید خواهند کرد. آژانس بین المللی انرژی AIE، تولید جهانی گاز کربنیک را در سال 2007، بیست و نه میلیارد تن بر آورد کرده است. بر اساس گزارش این آژانس، ده کشور جهان بیشترین مقدار تولید گاز کربنیک را باعث میشوند]4[.
این ده کشور که به ترتیب عبارتند از : چین، آمریکا، روسیه، هند، ژاپن، آلمان، کانادا، انگلستان، کره جنوبی و ایران، هرساله و جمعاً 8/18میلیارد تن گاز کربنیک تولید نموده و بعنوان مقصران اصلی گرمایش کره زمین شناخته شده اند.
به همان سرعتی که گرم شدن جهان سطح اقیانوسها را تغییر داده و یخ ها را ذوب میکند، بر روی خشکی های زمین نیز اثر گذار است. گرم شدن آب و هوا سایر نواحی را نیز به طرق مختلف بسمت خشکی برده است. درجه حرارت زیاد رطوبت خاک را سریعتر تبخیر و بحران ایجاد می کند. تحقیقات نشان می دهد درصد خشکی زمین بیشتر از دو برابر خشکی زمین درسال 1970 شده است. کشور ایران با بیش از 70 میلیون نفر جمعیت یکی از کشورهای حوزه مدیترانه میباشد که از لحاظ اقلیمی در شرایط خشک و نیمه خشک قرار دارد، بطوریکه میانگین سالانه بارش برای آن 242 میلیمتر بوده و فقط 6/67 درصد از کل منابع آبی آن قابل آشامیدن میباشد]5[.
تغییرات آب و هوائی، بطور مستقیم و غیر مستقیم، بر سلامت مردم اثر گذار بوده و باعث بروز بیماریهای واگیردار، غیر واگیردار و همچنین عوارض نامطلوب میگردد. گرم شدن و خشکسالی سبب کاهش منابع آب شده، شاخص های بهداشتی را کاهش میدهد. از طرف دیگر ریسک ابتلا به بیماریهای منتقله ناشی از آب و غذا را بالا میبرد. سرمازدگی و خشکسالی هر یک بر روی کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی اثر گذاشته، در بسیاری جوامع باعث بروز سوء تغذیه می گردد. همچنین به جهت حفظ محصولات کشاورزی و افزایش بهره وری از منابع آب و خاک زیرکشت، کاربرد سموم و کودهای شیمیائی افزایش یافته، عوارض ناشی از کاربرد مواد شیمیایی برای افراد در معرض و استفاده کنندگان از محصولات کشاورزی بروز می کند. با گرم شدن زمین یخ های قطبی آب میشوند سطح آب دریاها بالا میآید و فصلها شدت بیشتری میگیرند، یعنی زمستان سردتر از همیشه خواهد بود و تابستان گرم و خشکتر]1[.
در طول این سالها دمای هوای سطح آب و سطح خشکی افزایش یافته است، اما افزایش دما بر سطح خشکی به مراتب بیش از سطح آب بوده است. از سال 1979 میلادی تاکنون میانگین دمای هوای سطح خشکی دو برابر دمای هوای سطح آب ها افزایش یافته است. افزایش دمای زمین در اثر گازهای گلخانهای ناشی از سوخت های فسیلی و معدنی باعث ذوب شدن یخچالهای طبیعی قطبها و ارتفاعات گردیده است.

مسئله مهم دیگر این است که آب بیشتر از یخ انرژی خورشید را به خود جذب میکند و ذوب شدن یخها باعث افزایش سطح آب شده و در نتیجه روند بالا رفتن دمای جو شتاب بیشتری به خود جذب میکند و ذوب شدن یخها باعث افزایش سطح آب شده و در نتیجه روند بالارفتن دمای جو شتاب بیشتری به خود میگیرد. دانشمندان برآورد کردهاند بیشتر یخچالهای طبیعی با افزایش دمای زمین به میزان 3 درجه سانتیگراد تا سال 2010 ذوب خواهند شد. سازمان ملل به مناسبت روز جهانی محیط زیست در گزارشی اعلام کرده است ذوب شدن یخ ها و برفهای قله کوههای آسیایی زندگی 40 درصد انسان های کره زمین را به طور مستقیم و غیر مستقیم تحت تاثیر قرار خواهد داد. در این گزارش کمبود آب آشامیدنی بالا آمدن سطح آب دریاها، زیر آب رفتن برخی مناطق ساحلی و جزیره ها که ارتفاع کمی از سطح آب دارند از پیامدهای ذوب شدن یخها عنوان شده است]6[.
از دیگر پیامدهای ذوب شدن یخها احتمال افزایش سقوط بهمن، ایجاد دریاچه های یخی، شکسته شدن سدها و سرازیر شدن آب به دره ها گزارش شده است. به گفته دانشمندان پدیده گرم شدن زمین موجب شده است حرارت داخلی یخچال های طبیعی چین در دو دهه گذشته 10 درصد افزایش یابد. گزارش کارشناسان آب و هوایی نشان می دهد تا پایان سال 2100 میلادی سطح آب دریاها و اقیانوسها به علت ذوب یخها 18 الی 59 سانتیمتر و به طور متوسط 40 سانتیمتر بالا میآیند. معدل افزایش درجه حرارت در قرن بیستم به 6/0 درجه سانتیگراد رسیده که این افزایش باعث ذوب شدن یخ ها و بالا آمدن آب دریاها به ارتفاع 10-20 سانتیمتر شده و ضخامت یخ های قطب شمال در چند دهه اخیر تا حدود 40 درصد کاهش یافته است. یکی از دلایل تسریع در ذوب سریع یخ ها این است که یخ های قطب 90 درصد نور خورشید را که باعث ذوب آن میشود به فضا بازتاب می کند ولی آب اقیانوسها برعکس عمل می کند و90 درصد انرژی خورشید را درخود نگه می دارد. بدین ترتیب ذوب هر مایل از یخ گرما را بیشتر میکند. براساس پژوهش های ناسا که بین سال های 2004 تا 2008 صورت پذیرفته، یخهای اقیانوس منجمد شمالی، هر ساله 18 سانتیمتر ضخامت خود را از دست میدهند]7[.
همچنین افزایش ارتفاع آب دریاها و نفوذ آنها به ساحل سبب زیر آب رفتن جنگلها در مناطق ساحلی خواهد شد. اثرات منفی این پدیده از یک سو به صورت کاهش منابع غذایی و صنعتی انسانها و دامهای آنها و از سوی دیگر کاهش در جمعیت گیاهی و بنابراین کاهش میزان کل دی اکسیدکربن جذب شده توسط گیاهان نمایان می گردد. اثر اول موجب افزایش فقر و گرسنگی خواهد شد. اما از آنجا که گیاهان و به طور کلی جنگلها بعنوان بزرگترین جاذب های محیطی دی اکسیدکربن مطرح میباشند لذا اثر دوم یعنی کاهش جذب دی اکسیدکربن توسط گیاهان موجب افزایش تراکم این گاز گلخانه ای در جو شده و با توجه به اینکه افزایش تراکم این گاز افزایش دما را به دنبال دارد مشاهده میگردد که این فرآیند به صورت یک چرخه در جهت افزایش دما عمل می نماید]8[.
درصورتیکه افزایش گازهای گلخانهای و به تبع آن گرم شدن زمین با روند کنونی ادامه داشته باشد تا سال 2100 بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری به علت ناسازگاری با محیط زیست جدید از بین خواهند رفت و گونه های دیگری جای آنها را خواهند گرفت و برخی از بافت های جمعیتی تحت عنوان پناهندگان زیست محیطی مجبور به کوچ از محل زندگی خود می شوند. کاهش بارندگی افزایش رطوبت ناشی از گرما مانع از دسترسی به منابع آب سالم شده و شیوع انواع بیماری ها را در پی خواهد داشت. در این میان مناطق حاره ای و مرطوب مانند جنگل های آمازون یا اندونزی بیشتر در معرض تهدید قرار میگیرند و حیوانات این مناطق حتی جانداران زیر زمین هم نخواهند توانست با محیط زیست جدید خود سازگار شوند.
صندوق جهانی حفاظت از محیط زیست در گزارش جدید خود هشدار داده است که ادامه حیات آبزیان و ماهیها به دلیل گرم شدن ناشی از گازهای گلخانهای آب رودخانه ها و دریاها در معرض تهدید و نابودی قرار گرفتهاند. این تهدیدات شامل کاهش منابع غذایی گونه های مختلف آبزی و ماهیها پایین آمدن سطح تکثیر ماهیها و آبزیان و کاهش اکسیژن برای این موجودات شیوع انواع بیماری ها از جمله بیماری های قلبی و تنفسی و کاهش قدرت شنوایی آبزیان می باشد. کاهش اکسیژن در سطح آب باعث می شود که آبزیان به قسمت های عمیق تر و سردتر نقل مکان نمایند و این مسئله حیات گونه های دیگر جانداران از جمله پرندگان را از جهت دسترسی به منبع غذایی به خطر میاندازد]6[.
مسئله دیگر اینکه افزایش کربن زیاد در اتمسفر باعث کاهش کلسیم در آب می شود و افزایش میزان اسید در آب میزان جذب کلسیم را برای ماهیان دشوار میکند که این امر بر قدرت شنوایی ماهیان تاثیر منفی گذاشته و آنها را در یافتن محل زندگی خود دچار مشکل میکند. ذوب شدن یخ های قطبی حیات بسیاری از گونههای جانوری مانند خرس قطبی و پنگوئن ها را که برای یافتن غذای خود به حرکت و یا استراحت بر روی یخها نیاز دارند، در صورت آب شدن یخ ها نسل اینگونه جانوران نیز در آستانه انقراض قرار خواهند گرفت. مقایسه صورت گرفته در رابطه با تعداد پنگوئن ها این مسئله را تایید می کند که تعداد جمعیت آنها در سال 2001 نسبت به سال 1950 به نصف کاهش یافته است]1[.


پاسخ دهید