مروری بر متون و مقالات
مقدمه
درمان دندانهای درمان ریشه شده که ساختمان تاجی آنها دچار تخریب شدید شده اند، همیشه مدنظر بوده است . بیماران و دندانپزشکان برای ترمیم چنین دندانهایی، بدنبال روشی بوده اند که ترمیم دوام و بقای بیشتر داشته و از هزینه های گزاف و مراحل پیچیده، مستثنی باشد. امروزه بسیاری از دندانپزشکان استفاده از سیستم های پست پیش ساخته را ترجیح می‌دهند، زیرا آنها بسیار کاربردی،کم هزینه و در برخی موارد نسبت به پست وکورهای ریختگی محافظه کارانه ترند.
در ریشه ها ی به شدت تخریب شده، یک فایبر پست متصل شده بطور ادهزیو ممکن است استحکام شکست را بهبود بخشد و توزیع و انتقال استرس بهتری را انجام دهد، بنابراین سبب تقویت دندان می‌شود.
از جمله روشهای ترمیم دندانهای اندو شده استفاده ازپست و کور ریختگی، پستهای پیش ساخته، بیلدآپهای تاجی به کمک مواد ترمیمی مانند آمالگام، کامپوزیت و … می باشد که البته هر کدام دارای مزایا و معایبی هستند. به دلیل استفاده وسیع از این نوع درمان ها، و با توجه به اینکه قسمت اعظم مواد پرکننده کانال (گوتاپرکا) برای ایجاد فضای پست تخلیه می شود و همچنین امکان وجود کانالهای فرعی نیز هست و گوتاپرکای باقیمانده در قسمت اپیکالی کانال نیز نمی تواند سیل لازم را برای کانال فراهم نماید، ایجاد سیل به وسیله مواد سازنده پست و کور و ماده چسباننده مهم و ضروری است .
÷همواره باندینگ بین سمان و پست یکی از مشکلات سمان کردن پستها است. به نظر می رسد با استفاده از کامپوزیت به جای پست سمان شونده یکی از اینترفیسهای باند شونده حذف می شود و مسئله باندینگ فقط موکول می شود به کفایت باند بین دندان/ ادهزیو/ کامپوزیت و همچنین مشکل C -فاکتور زیاد در حین سمان کردن پستها حذف می شود. اگر تصور کنیم که در واقع یکی از علل اصلی شکست در درمانهای ترمیمی، کاهش مقاومت به شکست دندان و ترمیم است لذا هدف این مطالعه بررسی مقاومت به شکست دندانهای اندو شده با روشهای مختلف ترمیم تاج و ریشه می باشد.
کلیات
کامپوزیت رزین
کامپوزیت عبارت است از مخلوط فیزیکی مواد مختلف تا میانگینی از خواص مطلوب این مواد حاصل شود. بدنبال کوشش هایی برای بهبود خصوصیات رزین آکریلی پرنشده، Bowen در سال 1962 نوعی ماده ترمیمی پلیمر درست کرد که با ذرات سیلیکا تقویت شده بود. این ماده پایه و اساس برای موادی شد که امروزه به آنها رزین کامپوزیت می گویند و رایج ترین ماده ترمیمی همرنگ دندان می‌باشد(2 و1).
رزینهای کامپوزیتی بصورت ترکیبی از فیلرهای غیرارگانیک (سخت) که با پلیمر دای متاکریلات (نرم) پیوند خورده اند، در سال 1960 معرفی شدند. بطوریکه ویژگیهای فیزیکی آنها را به ویژگیهای عاج و مینا نزدیک می کرد. پیشرفتهای آنها شامل لایت کیور شدن، باند شدن به اجزا دندان، کاهش سایش و … می باشد و حتی پیشرفت آنها منجر شده که اکنون در ترمیمهای محافظه کارانه خلفی نیز به کار روند(2).
ساختمان کامپوزیت ها
اجزاء تشکیل دهنده کامپوزیت های امروزی شامل ماتریکس رزینی (زمینه آلی) یا فاز پیوسته، ذرات فیلر یا فاز پراکنده (غیر آلی)، عوامل اتصال دهنده (لایه حد فاصل) (Silan) و عوامل دیگر میباشد(3و1). که به بررسی آنها می پردازیم:
1- قسمت آلی (Organic matrix=continuous phase)
فاز ماتریکس آلی شامل ترکیبات زیر است:
a) منومر: منومر اصلی که در غالب کامپوزیت ها استفاده می شود، Bis,GMA
می باشد که در سال 1957 توسط Bowen معرفی شد و از پلیمریزه شدن آن یک پلیمر مشبک ایجاد می شود که یک راکسیون گرمازا می باشد. این پلیمرها در مقایسه با رزینهای آکریلی سخت تر بوده و دارای انقباض کمتری می باشند. منومر دیگری که استفاده می شود، UDMA است که نوع تغییر یافته Bis GMA می باشد. UPMA-Bis-GMA دارای وزن مولکولی بالا و در نتیجه سیالیت پایین در دمای اتاق است، بنابراین باید به آن منومرهای رقیق کننده اضافه شود.
(b رقیق کننده: برای افزایش سیالیت منومرهای UDMA-Bis-GMA، منومرهای رقیق کننده مثل تری اتلین گلیکول دی متاکریلات (TEG-DMA) و متیل کریلات (MMA) به آنها اضافه می شود. امروزه در برخی کامپوزیتها از آروماتیک دی متاکریلات به عنوان منومر اصلی استفاده می شود که سیالیت خوبی دارد و نیاز به رقیق کننده ندارد(4و2).
2-فیلر (Filler)
فیلر موجود در اکثر کامپوزیت های معمولی کوارتز سائیده شده است که ماده ای بسیار سخت بوده و باعث افزایش استحکام و مقاومت کامپوزیت ها نسبت به سایش می شود. تقریباً تمام خواص کامپوزیت ها با افزایش میزان فیلر بهبود می یابد ولی سیالیت آن کاهش می یابد(4و2). نوع، اندازه ذرات، میزان توزیع، ضریب انکسار و سختی فیلر عواملی اند که بر روی خواص کامپوزیت اثر می گذارند.
کامپوزیت ها معمولاً رادیولوسنت اند، لذا در رادیوگرافی نمی توان حفرات پر شده با این پلیمرها را از پوسیدگی ثانویه یا عاج دکلسیفیه تشخیص داد، بنابراین امروزه ترکیبات رادیواپک در فیلرها بکار می رود که منجر به ایجاد انواع نرم تر فیلر می گردد و این خود باعث می شود زبری سطح کاهش پیدا کند و از سایش دندانهای مقابل نیز جلوگیری می کند.
3-عوامل اتصال دهنده (Coupling agents)
برقراری پیوند بین ذرات فیلر و ماتریکس رزینی، به منظور خواص مطلوب در کامپوزیت ها و حفظ این خواص ضروری است. وجود این پیوند موجب می شود استرسها از ماتریکس رزینی و نرم و شکل پذیر به ذرات فیلر که سخت تر هستند، انتقال یابد. اتصال بین دو فاز رزینی و فیلری که در کامپوزیت ها توسط عامل اتصال دهنده امکان پذیر می شود. استفاده مناسب از عامل اتصال دهنده سبب بالا بردن خواص فیزیکی و مکانیکی گشته و نیز با ممانعت از نفوذ آب در حد فاصل فیلر و ماتریکس باعث ثبات هیدرولیتیک کامپوزیت می گردد. متداولترین ماده ای که برای این منظور استفاده می شود، یک سایلن (Silane) است. سایلنها ترکیبات فلزی -آلی هستند که دارای سیلیکون می باشند. مولکولهای سایلن دارای دو سر فعال می باشند که یک سر آن قادر به اتصال با گروه های هیدروکسیل موجود در سطح ذرات سیلیکات و سر دیگر آن قادر است که از طریق اتصالات دوگانه مونرمرهای ماتریکس رزینی با آنها پلیمریزه گردد(6و5و4و3).
4-عوامل دیگر
الف)Initiator-activator system (سیستم آغاز کننده-فعال کننده) :
این سیستم در ساختمان کامپوزیت ها به دو فرم وجود دارد.
a) Auto Polymerization Light Polymerization (b
سیستم های دوال کیور را نیز می توان به این مجموعه اضافه کرد، بدین صورت که شروع پلیمریزاسیون توسط نور و ادامه آن به صورت Auto Polymerization می باشد(7).
ب) مهار کننده ها (lnhibitors)
مولکولهایی هستند که با جذب رادیکال ها مانع از پلیمریزاسیون ناخواسته و یا پیش از موقع می گردد. این مواد برای تامین shelf life کافی برای کامپوزیت های دندانی به کار می روند. از جمله این مواد می توان به 4-متوکسی فنل و 2،4،6 تری بوتیل اشاره کرد. هیدروکینون از بازدارنده هایی است که بیشترین استفاده را دارند(8).
ج) رنگدانه ها (Pigments)
ذرات آلی یا غیر آلی به اندازه 1/0 تا 1 میکرون اند که به طور یکنواخت در ماده زمینه ای پخش می شوند تا رنگ دلخواه، شفافیت و یا کدورت را در محصول ایجاد کند.
د) ثابت نگهدارنده های ماوراء بنفش (Uv-stabilizer)
وظیفه حفاظت پلیمر را در برابر اشعه ماوراء بنفش به عهده دارند و از زرد شدن کامپوزیت جلوگیری می‌کنند. معمولاً بنزوفنون به عنوان جاذب اشعه ماوراء بنفش استفاده می‌شود.
طبقه بندی کامپوزیت ها
معیارهای مختلفی برای طبقه بندی کامپوزیت ها در نظر گرفته شده است:
* بر اساس ترکیب ماتریکس (Bis BMAیا UDMA)
* بر اساس روش پلیمریزاسیون: خود به خود سخت شونده – با اشعه ی ماوراء بنفش سخت شونده
با نور مرئی سخت شونده – سخت شونده دو گانه – سخت شونده مرحله به مرحله یا Stage cure
* بر اساس اندازه ی ذرات فیلر: بر اساس اندازه ی ذرات فیلر: مگا فیل (انذازه ی ذرات 2-5/0 میلیمتر)، ماکروفیل (100-10 میکرون)، میدی فیل (10-1 میکرون)، مینی فیل (1-1/0 میکرون)، میکروفیل (1/0-01/0 میکرون ) و نانو فیل (01/0-005/0 میکرون). تلاش هایی برای بهبود صافی و قابلیت پرداخت سطح رزین های کامپوزیت منجر به ساخت کامپوزیت های میکروفیل شده است. اساس آنها از ذرات بی نهایت ریز سیلیکا است که اندازه شان 02/0 تا 04/0 بوده و از این رو رزین Microfine و Microfilled یا قابل پرداخت نام دارد. ویژگی های خوشایند رزین های میکروفیل سطح بی نهایت صافی است که هنگام پرداخت ایجاد می کنند که فقدان آن مشکل اصلی کامپوزیت های معمولی است.
* بر اساس میزان پر کننده (درصد حجیمی یا وزنی): طبقه بندی کامپوزیت ها بر اساس فیلر نشان دهنده ی خواص کامپوزیت است چرا که تقریبا تمام خواص کامپوزیت ها به فیلرها مربوط است و با استفاده از حد بالاتری از فیلر می توان تمام خواص را بهبود بخشید. تنها مشکل این است که هر چه میزان فیلر بیشتر باشد از فلوی ماده نیز کاسته میود(10و9).
* بر اساس کاربرد کامپوزیت ها
* All-purpose: در بیماران با ریسک پوسیدگی کم و در تمامی انواع حفرات
* کامپوزیت قابل متراکم شدن(Packable): در حفرات کلاس یک، دو و شش توصیه شده است. این کامپوزیت ها دارای محتوای فیلر بالا و توزیع فیلر خاص می باشند.شکل فیلر این کامپوزیت ها متخلخل و بزرگتر می باشند که نتیجه ی این حالت قوام محکم تر آن در مقایسه با کامپوزیت های هیبرید است. همچنین ماتریکس رزینی آنها جهت افزایش محتوای فیلر دچار تغییرات شیمیایی شده است. مزیت عمده این نوع مواد، سهولت بیشتر در ایجاد نقاط تماس اینتر پروگزیمال در ترمیم های کلاس دو است. از این نوع کامپوزیت ها می توان به عنوان یک درمان جانبی به جای ترمیم های آمالگام بهره برد.
* کامپوزیت های قابل سیلان (Flowable) : در ترمیم حفرات کوچک، حفرات کلاس پنج، مسدود کردن شیارها و فرورفتگی ها و نواحی تحت استرس کم، بعنوان بیس حذف کننده ی استرس زیر کامپوزیت هیبرید یا کامپوزیت قایل متراکم شدن به دلیل ضریب الاستیسیتی پایین آن و در دندانپزشکی کودکان توصیه شده است. این رزین ها در مقایسه با مواد معمول ترمیم ها ی کامپوزیت مستقیم، حجم فیلر کمتری دارند و به همین دلیل ویسکوزیته ی آنها کمتر است، هرچند که انقباض و سایش این مواد بیش از حد معمول است(12و11و8).
خواص کامپوزیت ها
انقباض پلیمریزاسیون
واکنش پلیمریزاسیون، انقباض خالصی در نتیجه کراس لینک ایجاد می کند. هرجه حجم فیلر یک رزین کامپوزیت بیشتر باشد انقباض کمتر خواهد بود. در نتیجه کامپوزیت های میکروفیل که کمترین درصد حجمی ذرات فیلر (50-32%) را دارند درصد انقباضی خطی شان از بقیه بالاتر است (3-2%) و کامپوزیت های هیبرید انقباض خطی کمتری نشان می‌دهند(4/1-6/0%) (13).
انقباض کامپوزیت ها در دو مرحله ی pre-gel و post-gel رخ می دهد. در مرحله pre-gel کامپوزیت هنوز قادر به فلو هست و مقداری از استرس ناشی از انقباض را توسط دفرمیشن پلاستیک و جریان یافتن جبران می کند.اگرچه پس از نوردهی پلی مریزاسیون خیلی سریع پیشرفت می کند اما زمان اندکی برای آزاد شدن استرس ها باقی می گذارد. اما در مرحله ژل و پس از آن، سختی ماده که با ضریب الاستیک آن مشخص می شود رو به افزایش می گذارد. پس از ژل شدن، کامپوزیت دیگر قادر نیست با فلوی خود استرس های انقباضی را جبران کند. این استرس ها در تنگنای باند ماده ی ادهزیو به ساختار دندان قرار می گیرند. بنابراین در نتیجه پلیمریزاسیون post-gel، استرس های کلینیکی قابل توجهی به باند دندان – کامپوزیت و ساختمان دندانی اطراف وارد می شود(14).
استرس های باقی باقی مانده می تواند عواقب زیادی در پی داشته باشد: دفرمیشن کاسپ ها و سندرم دندان ترک خورده، شکستن مارجین های مینایی حفره ی ترمییمی، لیکیج و تغییر رنگ لبه ای و پوسیدگی ثانویه و التهاب پالپی، آسیب به ساختار رزین کامپوزیت خصوصا در مرز بین فیلر و ماتریکس(17و16و15و13).
استرس های ناشی از انقباض پلیمریزاسیون را به چند طریق می توان کاهش داد :
1) مواد باندینگ عاجی : این مواد یک لایه ی هیبرید بین ترمیم و دندان برای غلبه بر نیروهای انقباضی تشکیل می‌دهند.
2) استفاده از یک رزین بینایی و با ویسکوزیته‌ی کم و با مدیولوس پایین همانند ادهزیوهای عاجی فیلد شده، کامپوزیت فلو یا RMGI بین ماده باندینگ و ماده ترمیمی تا به عنوان ” بافر الاستیک ” یا ” فشار شکن ” عمل کرده و استرسهای انقباضی را کاهش داده و کیفیت لب های ترمیم را بالا ببرد(18).
3) پلیمریزاسیون soft start به جای کیور کردن با نور با شدت بالا (4)
4) قرار دادن کامپوزیت به صورت لایه ای (20و19و14و4)
5) استفاده از فایبر(21)
خواص مکانیکی
کامپوزیت رزین ها ضریب الاستیک پایین و میزان دفرمیشن الاستیک نسبتا بالایی دارند. شکست های رزین کامپوزیت ناشی از الاستیک دفرمیشن شامل شکستن توده ای ماده ی ترمیمی، ایجاد ترک های ریز و مقاومت نسبتا پایین به فشارهای اکلوزالی می باشد(22).
سختی knoop کامپوزیت رزین (80-22kg/mm) کمتر از مینا (343kg/mm) یا آمالگام دندانی (110 kg/mm) می باشد. سختی کامپوزیت های با ذرات fine به خاطر سختی و نسبت حجمی بیشتر ذرات فیلر بیشتر از انواع Microfinمی باشد. این مقادیر نشان دهنده ی مقاومت متوسط اغلب کامپوزیت ها ی با فیلر بالا در برابر استرس های فانکشنال در کامپوزیت های مختلف وجود ندارد.
مقاومت خمشی و مقاومت فشاری اغلب کامپوزیت ها مشابه است. ضریب خمشی و فشاری انواع فلو حدود 50% کمتر از انواع هیبرید و Packable می باشد که نشان دهنده ی نسبت کمتر فیلر در انواع فلو و میکروفیل می باشد. استحکام باند کامپوزیت به مینای اچ شده و عاج پرایم شده بطور معمول 20 تا 30 مگاپاسکال است(23).
ویژگیهای حرارتی
ضریب انبساط حرارتی کامپوزیت با میزان رزین مونومر رابطه ی مستقیم دارد و سه برابر مینای دندانی است. در نتیجه کامپوزیت تمایل دارد بیشتر از دندان منبسط شود و وقتی در معرض تغییرات حرارتی قرار می گیرد بیش از مینا و عاج تغییر شکل می دهد. این اتفاق می تواند سبب تشکیل gap مارجینال شده و اثر انقباض پلیمریزاسیون بر تغییر شکل کاسپ ها را بالا ببرد، همچنین ممکن است سبب شکستن کامپوزیت و مینا شود. هرچه میزان فیلر کامپوزیت بیشتر باشد اختلاف ضریب انبساط حرارتی با دندان کمتر خواهد بود. هدایت حرارتی کامپوزیت مشابه دندان است و چون ذرات فیلر در اثر تماس با هم حرارت را منتقل می کند در کامپوزیت های با فیلر بیشتر دیده می شود(2).
جذب آب

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جذب آب به قسمت رزینی مربوط می شود و باعث متورم شدن بخش پلیمری کامپوزیت شده و انتشار و پخش هر گونه مونومر آزاد را افزایش می دهد. آب به همراه سایر مولکولهای کوچک بصورت بالقوه موجب نرمی کامپوزیت ها می گردد و ماتریکس آن را به مونومر و سایر مشتقات تجزیه می کند(2).
سایش
به طور کلی قوی بودن باند بین فیلر و مونومر در کاهش سایش موثر است. هر چه ذرات فیلر کوچکتر باشد، مقدار رزین موجود بین ذرات کمتر بوده و سایش رزین کمتر می گردد. وجود حباب هوا درجه پلیمریزاسیون و سایز ترمیم نیز روی میزان سایش موثر است. همچنین کامپوزیت های نوری نسبت به سلف سایش کمتری دارند(2).
فایبر پست
کربن فایبر پست‌ها در سال 1990 رایج شدند. مهمترین مزایای در نظر گرفته شده این است که اینها انعطاف‌پذیرتر از پست‌های فلزی هستند و تقریباً ضریب الاستیسیته عاج دارند. وقتی که با سمان رزینی باند می‌شوند، نیروها بیشتر در طول ریشه پخش می‌شوند و در نتیجه باعث شکست کمتری در ریشه می‌شوند و این از مطالعات آزمایشگاهی بدست آمده است.
FRC پست‌های تیره بودندکه این یک مشکل بالقوه در زمانیکه زیبایی مطرح می‌شد بوده که قبلاً بحث شده است. اخیراً انواع پست‌ها سفید هستند و برداشتن آنها توسط ساییدن از قسمت میانی پست توسط اولتراسونیک و وسایل روتاری نسبتاً راحت است. جهت یابی فیبرها کمک به نگهداری درست وسیله و برداشتن پست می‌نماید.
انواع دیگر فایبر پست‌ها در دسترس می‌باشد شامل کوارتز فایبر ،گلاس فایبر و سیلیکون فایبر پست‌ها و اینها مزیتی مشابه کربن فایبر پست‌ها دارند اما از آنجایی که جدید هستند تحقیقات کمتری در این زمینه نسبت به کربن فایبر پست‌ها وجود دارد.
اغلب فایبر پست‌ها نسبتاً رادیولوسنت هستند و تظاهرات رادیوگرافیکی متفاوتی نسبت به پست‌های قبلی دارند(24).
FRC پست
FRC پست‌ها اخیراً در درمان و گیر کور دندانی که به شدت تخریب شده و تحت درمان‌ قرار گرفته است به کار می‌رود. آلیازهای فلزی که برای بازسازی به کار می‌رود و تاج و پروتز فیکس را تقویت و ساپورت می‌کند قوی و سخت است اما زیبایی ندارد. امکان آلرژی و توکسیسیته وجود دارد در ضمن مسئله کروژن در این آلیاژها همواره مطرح است.

FRC پست‌ها استحکام خمشی و خستگی و ضریب الاستیسیته نزدیک دنتین دارند و می‌توانند کمپلکس باند تکی در روت کانال برای یکپارچه کردن کمپلکس روت-پست ایجاد کند و زمانی که با کرونهای آل سرام یا FRC ترمیم انجام شود و در مقایسه با پست‌های معمولی یا پیش ساخته فلزی زیبایی بیشتری را ارائه می‌دهند(27و26و25).
خصوصیات این طرح پست پتانسیل برای تقویت ریشه تضعیف شده و توزیع استرس به طور یکنواخت‌تر در مقابله با شکست ریشه ارائه می‌دهد(28).
یک مزیت دیگر این نوع پست برداشت راحت است تکنیک ترجیحی در یل کردن آپیکال است کربن فایبرهای بسیار قوی از tracking لترالی در ژل پنتریشن دنتین جلوگیری می‌کند.
بنابراین در صورت پیش آگهی بلند مدت مورد سوال یک دندان FRC شده، این نوع پست باید مد نظر باشد.
دو تقسیم بندی از FRC پست‌ها در دسترس می‌باشد pre fabricated; fabricated پستهای ساخته شده در مطب عمدتاً پلی‌اتیلن non-peregnated فایبرهای (Ribbond connect) Woven یا گلاس فایبر(glass span) است که برای تقویت ریشه و نگهداری کورکامپوزیتی استفاده می‌شود(28).
پست‌های پیش ساخته دو نوع فیبر می‌باشد: کربن فایبر استرچ لاین مدفون در اپوکسی رزین ماتریس مثل Aesthetic-post و C Post، U-M، C-Post(29).
و یا گلاس فایبر S-Type مدفون در ماتریکس رزین فیلردار می‌باشند(30).
البته در برخی انواع FRC یک عیب بزرگ دارند و آن ظاهر سیاهرنگ و مشکل زیبایی است مثل C-Post تولید کننده‌ها سرامیک پست‌های استرنت (زیرکوینا) را معرفی کردند و سرامیک کامپوزیت و فیبر Woven fiber post مثل اپلی‌اتیلن همه نتیجه زیبایی عالی دارند.
سرامیک قوی و سخت است و Woven fiber کمتر قوی است و Flexibity بیشتر دارد.
البته به دلیل اینکه این سیستم نسبتاً جدید است نیازی به تحقیقات وسیعتر برای اطمینان کاربردی دارد ولی در مواردیکه استیتک اهمیت زیادی دارد حتماً باید مدنظر باشد انواع پیش ساخته آن شامل
C-Post(bisco) -1
2- (boisco) Aestheti post
UMC-Post(bisce) -3
و نوع اول در ناحیه آپیکال تیپر می‌شوند. دو شیار در بدنه دارد. بدنه 2 سایز دارد و نوع سوم pointed Tip است. دو نوع اول بیس گلاس فایبر روتین است.
1- Anchors Lusent
2- Fiber kor post system
3- ZV02 ERcra Post
در نوع سوم بیس زیرکونیا است.
مزایای FRC پست
1- پست‌های فیبری برای چسبانده شدن در کانال طراحی شده‌اند با تولید جدیدترین نسل مواد چسبنده به عاج، قدرت اتصال آن افزایش یافته و بدین ترتیب ما میتوانیم به جای آنکه مجموعه‌ای از مواد غیرهمگن به وجود آوریم مثلاً(پست فلزی، سمان دوال کیور) که بین هریک از آنان با دیگری نیز باید پیوندی به وجود آید، ترمیمی به صورت یکپارچه و متصل به هم به صورت(دندان پست-کور) در اختیار داشته باشیم.
2- شبکه ایجاد شده به وسیله فایبر با پخش استرس در شبکه داخلی فایبرها استرسهای وارد شده به ترمیم نهایی را جذب می‌کند و باعث می‌شود نیروها در امتداد محور طولی به دندان وارد شوند.
3- حذف لایه اسمیر و استفاده از باندینگ موجب کاهش یا حذف ریزنشت می‌شود.
4- استفاده از سمان دوال کیور نیز موجب بهبود یکپارچگی باقیمانده کانال و افزایش گیر پست می‌شود.
5- دستیابی به نتیجه زیبایی مطلوب
6- خارج نمودن آنها آسان است تا در صورت لزوم درمان مجدد را تسهیل نماید.
7- ضریب الاسیسیته نزدیک به عاج و کاهش احتمال شکست ریشه
8- قابل رویت بودن در رادیوگرافی(رادیواپک)
9- در اثر تغییرات شیمیایی تغییر نمی‌کند.
10- برای بافت قابل تحمل می‌باشند.
11- خواص مکانیکی ایده‌آل
12- امکان درمان یک جلسه‌ای و صرفه جویی در وقت و هزینه
13- آماده سازی سریع و تطابق خوب با کانال دندان
14- FRC پست‌ها به طور بالقوه تقویت ریشه را از طریق تکنولوژی ادهزیوها می‌دهد و اگر شکست رخ دهد به احتمال زیاد در اینترفیس پست-کور خواهد بود و در دندان یا ریشه نخواهد بود.
فاکتورهای موثر در انتخاب Postها
طول ریشه
طول و شکل ریشه باقیمانده تعیین کننده طول Post می‌باشد. با افزایش طول Post، گیر و توزیع استرس بهتر می‌شود. در مواردیکه ریشه باقیمانده انحنا دارد یا اینکه طول ریشه کوتاه است با توجه به اهمیت سیل آپیکالی(باقیماندن حداقل 3 الی 5 میلیمتر گوتای آپیکالی) پیشنهاد می‌شود که از سمانهای کامپوزیتی تقویت شونده جهت جبران کاهش طول Post استفاده کرد یااینکه در دندانهای چند ریشه‌ای از چند Post استفاده نمود.
قطر Post
حفظ ساختار دندانی، کاهش احتمال سوراخ شدن ریشه و افزایش مقاومت دندان به شکستگی عوامل تعیین کننده قطر Post می‌باشند. افزایش قطر Post در جهت بهتر شدن گیر Post توصیه نمی‌شود. زیرا با افزایش قطر حجم بیشتری از عاج برداشته شده و لذا ریشه دندان تضعیف می‌گردد. شواهد کلینیک نشان می‌دهد که جهت نیل به پیش آگهی خوب، قطر Post نباید از 3/1 قطر ریشه در ناحیه CEJ تجاوز کند(31).
طرح Post
Post باید
a) طرحی داشته باشد که گیر و ثبات خوب در برابر حرکت ایجاد کند.
b) استرس حداقل و یکنواخت به ساختمان باقیمانده دندان وارد کند.
c) نیاز به اماده سازی با تهاجم حداقل و کاملاً محافظه کارانه در ساختمان باقیمانده ریشه و دندان داشته باشد وتماس خوب با دیواره‌های کانال ریشه ایجاد کند.
Post های موجود با توجه به شکل و توازی دیواره‌ها به گروههای زیر تقسیم می‌شوند:
1) Post های موازی
2) Post های مخروطی
3) ترکیبی از دیواره‌های موازی و مخروطی
همچنین با توجه به خصوصیات سطحی Post ها به دو گروه فعال و غیرفعال (active & passive) گروه‌بندی می‌شوند. در گروه فعال، Postها به طور مکانیکی با عاج درگیر می‌شوند. در حالیکه در گروه غیرفعال Postها تطابق نزدیکی به عاج دارند(31).
Postهای موازی گیر را زیاد می‌کند. سبب توزیع یکنواخت استرس در طول Post می‌شوند اما در کانال‌های taper هواره با برداشت مقدار زیادی از عاج می‌باشد. در پست‌های مخروطی ساختمان دندان در آپکس حفظ می‌شود ولی این طرح سبب اثر wedging و تمرکز استرس در ناحیه کرونالی ریشه می‌گردد(32).
توزیع استرس
وقتی دندانی تحت درمان ریشه قرار می‌گیرد، بدلیل از دست دادن مقداری عاج از لحاظ ساختمانی ضعیف می‌شود. این کاهش بدلیل تهیه حفره دسترسی و از دست دادن یکپارچگی دندان، پوسیدگی‌های قبلی یا ترمیم‌های دندانی است. استحکام ساختار دندانی باقیمانده بیشتر به طور مستقیم وابسته به کیفیت وکمیت عاج باقیمانده پس از درمان ریشه ست تا استفاده یا عدم استفاده از Post(32).
استفاده از Postهای پیچ شونده با قطر زیاد میزان شکست ریشه را افزایش می‌دهد. در حالیکه افزایش طول Post همراه با حداقل قطر مورد نیاز، میزان استرس‌ها را کاهش داده و ساختار دندانی حفظ می‌شود(31).
استفاده از Post با ضریب الاستیسیته بالا مثل سرامیک یا فلز، می‌تواند استرسها فانکشنال را به دندان و ساختمان ریشه منتقل کند و به طور واقعی پستانسیل شکست را بالا ببرد. ثابت شده است که Post فلزی، یک دندان معالجه ریشه شده را تقویت نمی‌کند و سبب یک شکست فاجعه آمیز نظیر شکستگی عمودی ریشه می‌شود. بنابراین بهبود و پیشرفت Post زمانی مطلوب است که از ساختمان ارزشمند دندان حفاظت کند، دچار کروژن نشود و ضریب الاستیسیته نزدیک به عاج داشته باشد(32).
FRC Post های جدید این پارامترها را بخوبی دارا هستند و هم اکنون با تنوع در اندازه، شکل و میزان رادیواپاسیتی در دسترس می‌باشند.
هماهنگی فانکشنال
استفاده از Post-Core-Crown منجر به تشکیل گروهی از مواد غیرمشابه به عنوان یک مجموعه واحد می‌گردد. این اجزاء با خصوصیاتی نظیر ضریب الاستیسیته به طور مشخص متفاوت وقتی کنار هم قرار می‌گیرند انتقال استرسها به طور یکسان صورت نمی‌گیرد و منجر به انتقال استرس از جزئی با ضریب الاستیسیته بالاتر به جزئی با ضریب الاستیسیته پایین‌تر می‌گردد .
وقتی اجزاء تشکیل دهنده ضریب الاستیسیته نزدیک به هم داشته باشند تمایل به توزیع استرس به صورت یکنواخت‌تر در دندان ترمیم شده وجود دارد و لذا احتمال شکست کاهش یابد. از این شرایط بعنوان یک Mono block یاد می‌شود. از آنجا که ضریب الاستیسیته عاج تقریباً ثابت است برای دستیابی به یک Mono block یاد می‌شود. از آنجا که ضریب الاستیسیته عاج تقریباً ثابت است برای دستیابی به یک Mono block تمام موادی که در اتصال با آن قرار می‌گیرند باید ضریب الاستیسیته تا حد ممکن نزدیک به عاج داشته باشند. در این صورت استکه هیچ یک از اجزاء قادر به اعمال نیروی بیش از حد به دیگری نیست. اجزاء با هم حرکت می‌کنند، با هم خم می‌شوند و بعنوان یک مجموعه تحت استرس قرار می‌گیرند(Mono block).
آلیاژهایی که عموماً در ساخت Postهای ریختگی یا Postهای پیش ساخته فلزی به کار می‌روند ضریب الاستیسیته بسیار متفاوتی نسبت به عاج دندان دارند. به طور مشابه الاستیسیته‌های سرامیکی جدید بسیار سخت‌تر از عاج هستند. لذا ایجاد یک Mono block با این سیستم‌ها غیر ممکن است. FRCها همگی ضریب الاستیسیته نزدیک به عاج دارند (MPa40-15) میزان موفقیت بالای کلینیکی با این سیستم نشانه روشنی از دستیابی به Mono block است(32).
استحکام و مقاومت در برابر خستگی (Strength and fatigue resistance)
در مقایسه مواد مورد استفاده در ساخت Post مشخص می‌شود که استحکامflexural یک
FRC Post بطور مشخصی بیشتر از Stainless Steel Post و Titanium Post است. در حالیکه ضریب الاستیسیته بسیار نزدیک به عاج دارند(32). در مقایسه Para Post فلزی و Composi Post، در سیکل متناوب Pare post, fatigue فلزی مقدار عمده‌ای از استحکام ابتدایی خود را از دست می‌دهد و مستعد شکست می‌شود. اما در C-Post شواهدی دال بر fracture و fatigue وجود ندارد، در حالیکه استرس بسیار کمتری با دندان منتقل می‌شود(32).
سازگاری حیاتی
با کاربرد Postهای غیرفلزی، مساله کروژن در Postهای فلزی منتقی می‌شود. هیچ مشکلی از نظر سازگاری حیاتی در مورد FRC Postها دیده نشده است(32و31)).
توانایی باند شدن (Bonding ability)
سمان‌های رزینی جدید برای سمان کردن FRC Post ها توصیه می‌شود چرا که با کمک عوامل
FRC Post ها توصیه می‌شود چرا که با کمک عوامل Post, Bonding به دندان باند می‌شود. بدین ترتیب کور کامپوزیتی می‌تواند با کمک عوامل Bonding هم به دندان و هم به Post باند شود.
باندینگ Post به ساختمان دندان با افزایش گیر Post و تقویت ساختمان دندان(بدلیل خصوصیت توزیع استرس مواد باندینگ)، پیش آگهی دندان ترمیم شده با Post-Core را بهبود می‌بخشد(31).

زیبایی
در صورت استفاده از ترمیم‌های بدون فلز بر روی Post های فلزی بدلیل Shine through مشکل زیبایی عمده‌ای ایجاد می‌شود.
این پدیده در نتیجه تداخل با عبور نور طبیعی از دندان و کمپلکس لثه‌ای ایجاد می‌شود. محصولات جانبی اکسیداسیون و کروژن Postهای فلزی در ریشه پخش می‌شود و می‌تواند صدمات و تغییر رنگ‌های غیرقابل برگشتی ایجاد کند.
امروزه FRC Postها و Ceramic Post ها بعنوان جایگزینی برای Postهای فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بهرحال Postهای سرامیکی در مقایسه با FRC Post نسبتاً اپک هستند و باند Post هستند و باند Postهای سرامیکی کمتر قابل پیش‌بینی است. ضریب الاستیسیته آنها حدود MPa200 است. با توجه به این مطالب می‌توان گفت FRC Post در این زمینه نسبت به Postهای سرامیکی برتری دارد(32).
سمان های رزینی
واژه ی سمان های رزینی یا سمان هایی که اساس آنها را رزین تشکیل می دهد یک واژه ی کلی است . بر اساس رزین بکار رفته در این سمان می توان آن را به 2 گروه عمده تقسیم نمود :
الف) سمان های آکریلیک برون فیلر (un filled)
ب) سمان های کامپوزیتی
الف) رزین های آکریلیک
اساس آن مونومرهای متیل متا کریلات است. که طی فرآیند پلی مریزاسیون به پلی متیل متا کریلات تبدیل می شوند. عامل شروع کننده واکنش اغلب یک پراکسید آلی مانند بنزوئیل پراکسید است که توسط حرارت یا اضافه کننده ی یک تسریع کننده آلی معمولا یک آمین آلی به رادیکال آزاد تجزیه می شود. این رادیکال آزاد با مونومر متیل متاکریلات وارد واکنش می شود و پلیمر را تولید می کند. واحدهای مونومری مختلف نظیر گلیکول دی متاکریلات که باند دوگانه فعالی در هر انتهای مولکول دارند. می توانند پلیمرهایی با ساختمان متقاطع بدست آورند که خواص مطلوب تری دارند.
ب) رزین های کامپوزیتی
بطور کلی از یک فاز آلی : ماتریکس رزینی (پلیمر آکریلیک ) و یک فاز غیر آلی : فیلرهای معدنی تشکیل شده اند.
سطح فیلرهای معدنی با اجزای خاصی به نام Coupling Agent پوشانده شده است تا اتصال خوبی بین ماتریکس و فیلر ایجاد کند. معمول ترین آن سیلیکون آلی (sitane) است. برای ایجاد پلیمراسیون سیستم های عمده ی شیمیایی (self cure) نوری (light cure) و dual cured در روش اول سخت شدن بوسیله ی یک آغاز کننده پراکسید آلی و یک تسریع کننده آمین آلی آنجام می شود. بصورت سیستم دو خمیری عرضه می شود. در سیستم فعال شونده با نور کامپوزیت در معرض نور آبی قرار می گیرد و این نور توسط یک دی کتون جذب می شود و در حضور یک امین آلی وارد واکنش می شود. این سیستم بصورت تک خمیری عرضه می شود. در سمان Dual cured یک کاتالیست با سمان مخلوط می شود تا بعد از سخت شدن اولیه سریع که با تاباندن نور حاصل می شود، نهایتا سمان در گوشه هایی که تحت تابش نور نیستند بیشتر سخت شود. این ها بصورت بیس کاتالیست عرضه می شوند و نیاز به اختلاط دارند.
موارد استفاده


پاسخ دهید